↑ Borsa İstanbul Rehberi a section from the guide
FAVÖK (EBITDA) Nedir? Hesabı ve FD/FAVÖK
FAVÖK (Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr, İngilizce EBITDA), bir şirketin esas faaliyetlerinden elde ettiği kârlılığı; faiz, vergi ve amortisman gibi kalemlerin etkisini dışlayarak gösteren bir kârlılık ölçüsüdür. Amaç, şirketin operasyonel performansını finansman ve muhasebe seçimlerinden arındırarak görmektir.
FAVÖK, farklı sermaye yapısına ve vergi rejimine sahip şirketleri karşılaştırmayı kolaylaştırdığı için yatırımcılar ve analistler arasında çok yaygın kullanılır. Şirketin temel işinin para kazanıp kazanmadığını anlamanın pratik bir yoludur.
Bu rehberde FAVÖK'ün nasıl hesaplandığını, neden önemli olduğunu ve FD/FAVÖK değerleme oranının ne işe yaradığını ele alıyoruz.
FAVÖK Nasıl Hesaplanır?
FAVÖK'e ulaşmanın en yaygın yolu, net kârdan geriye doğru gitmektir: Net Kâr + Vergi + Faiz Giderleri + Amortisman ve İtfa Payları = FAVÖK. Alternatif olarak esas faaliyet kârına (FVÖK) amortismanın eklenmesiyle de bulunabilir.
Örneğin esas faaliyet kârı (FAVÖK öncesi amortisman dahil) 100 milyon TL olan ve yıllık 20 milyon TL amortisman gideri bulunan bir şirketin FAVÖK'ü kabaca 120 milyon TL olur. Amortismanın geri eklenmesinin nedeni, bunun nakit çıkışı olmayan, geçmiş yatırımların muhasebesel bir dağıtımı olmasıdır.
FAVÖK Neden Önemli?
FAVÖK, şirketin esas işinin ne kadar nakit üretme gücüne sahip olduğunu gösterir. Faiz giderini dışladığı için yüksek borçlu ve düşük borçlu şirketleri operasyonel düzeyde adil biçimde karşılaştırmaya imkan tanır.
Ayrıca farklı vergi rejimlerinden ve amortisman politikalarından etkilenmediği için, farklı ülkelerdeki veya farklı yatırım dönemlerindeki şirketleri kıyaslamayı kolaylaştırır. Bu yönüyle FAVÖK, satın alma ve birleşme analizlerinde sıkça başvurulan bir ölçüttür.
FD/FAVÖK Değerleme Oranı
FAVÖK tek başına bir değerleme oranı değildir; asıl gücünü FD/FAVÖK oranında gösterir. FD (Firma Değeri, İngilizce Enterprise Value), piyasa değerine net borcun eklenmesiyle bulunur ve şirketi tüm sermaye sağlayıcıları açısından değerler.
FD/FAVÖK = Firma Değeri / FAVÖK şeklinde hesaplanır. Bu oran, F/K'ya benzer biçimde "ucuz mu pahalı mı" sorusuna yanıt arar ama borcu da hesaba kattığı için yüksek borçlu şirketlerde F/K'dan daha gerçekçi bir resim sunar. Düşük FD/FAVÖK genellikle daha ucuz bir değerlemeye işaret eder, ancak yine sektör kıyası şarttır.
Risk ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
FAVÖK'ün en büyük eleştirisi, amortismanı tamamen göz ardı etmesidir. Oysa makine, ekipman gibi varlıklar zamanla yıpranır ve yenilenmesi gerekir; FAVÖK bu gerçek yatırım ihtiyacını gizleyebilir. Bu nedenle FAVÖK, serbest nakit akışının yerini tutmaz.
Türk yatırımcısı için yüksek faiz ortamında, FAVÖK güçlü görünse bile faiz giderleri net kârı ciddi şekilde eritebilir; bu yüzden FAVÖK'ü net kâr ve nakit akışıyla birlikte okumak gerekir. Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
Frequently Asked Questions
- FAVÖK ile net kâr arasındaki fark nedir?
- FAVÖK faiz, vergi ve amortisman öncesi faaliyet kârlılığını gösterirken; net kâr bunların tamamı düşüldükten sonra hissedara kalan tutardır. FAVÖK operasyonu, net kâr ise nihai sonucu yansıtır.
- FD/FAVÖK neden F/K'dan daha kapsamlı kabul edilir?
- Çünkü FD/FAVÖK şirketin net borcunu da hesaba katar. F/K yalnızca özkaynak sahiplerini görürken, FD/FAVÖK hem hissedarları hem de borç verenleri içeren bütüncül bir değerleme sunar; bu özellikle borçlu şirketlerde önemlidir.
- FAVÖK yüksekse şirket kesinlikle iyi midir?
- Mutlaka değil. FAVÖK amortismanı ve faiz giderlerini dışladığı için, yüksek borçlu veya yoğun yatırım gerektiren bir şirket güçlü FAVÖK'e rağmen düşük net kâr ve zayıf nakit akışına sahip olabilir.